Khi thế giới trở nên có nhiều sự kết nối với nhau hơn, việc kinh doanh trở nên phức tạp và năng động hơn thì công việc phải trở nên có tính học tập hơn. Mỗi doanh nghiệp nếu xây dựng tổ chức học tập, mọi người sẽ liên tục mở rộng năng lực của mình để tạo ra kết quả mà họ thực sự mong muốn, các kiểu tư duy mới được nuôi dưỡng, theo đó, khát vọng tập thể được giải phóng.
Tổ chức học tập không đơn giản chỉ là một xu hướng quản trị nhất thời, nó có thể mang lại môi trường làm việc cởi mở với những tư tưởng sáng tạo, sẵn sàng đón nhận những ý tưởng mang tính giải pháp để giải quyết những vấn đề trong công việc, những khó khăn luôn hiện diện trong mỗi người đi làm. Tất cả chúng ta cần thiết khai thác nguồn lực kiến thức để mang đến cho chính chúng ta “khả năng suy nghĩ phản tư và sáng tạo, khả năng giao tiếp các ý tưởng và ý niệm, và khả năng hợp tác với những cá thể người trong tiến trình tìm hiểu và hành động (Navara Associates Newsletter 1993).

Một tổ chức học tập là tổ chức tìm kiếm để kiến tạo chính tương lai của nó. Ở đó, nó giả định rằng có một tiến trình sáng tạo đang diễn ra cho những thành viên của nó; và nó phát triển, thích nghi, và chuyển hóa chính mình trong sự đáp trả với những nhu cầu và khát vọng của những người cả bên trong và bên ngoài tổ chức (Navara Associates Newsletter 1993).

Peter Senge là một tác giả hàng đầu trong lĩnh vực về các tổ chức học tập. Ông tin rằng có 5 công nghệ thành phần đang dần hội tụ để đổi mới tổ chức học tập. Qua sự phát triển của từng phần, mỗi yếu tố sẽ chứng minh tính thiết yếu với thành công của yếu tố khác. Mỗi yếu tố sẽ đảm bảo một phương diện quan trọng trong việc xây dựng các tổ chức “học tập”. Peter Senge mô tả 5 nguyên lý cần phải thuần thục khi giới thiệu “học tập” vào một tổ chức như sau:

  1. Hoàn thiện bản thân

Hoàn thiện bản thân là nguyên lý không ngừng làm rõ và đào sâu tầm nhìn cá nhân, tập trung năng lực, tăng cường lòng kiên nhẫn và thấy được thực tại khách quan. Đây có thể nói là một nền móng thiết yếu cho tổ chức học tập, nền tảng tinh thần của tổ chức học tập. Cam kết và khả năng học tập của tổ chức không thể vượt quá cam kết, khả năng của những thành viên của nó. Tuy nhiên nguyên lý này thường nói về những điều con người hoàn thiện bản thân là gạn lọc những điều quan trọng trong cuộc sống khiến họ không cảm thấy thoải mái. Khả năng hoàn thiện bản thân của những người học tập trong tổ chức sẽ tạo nên một tổ chức học tập

  1. Mô hình tư duy

Các mô hình tư duy là những giả định, sự suy diễn, hay thậm chí là những hình ảnh đã ăn sâu trong suy nghĩ và ảnh hưởng đến cách chúng ta nhìn nhận thế giới và cách chúng ta hành xử.  Nhiều phương thức kinh doanh mới hay các hoạt động của tổ chức thất bại trong thực tế do chúng mâu thuẫn với các mô hình tư duy ngầm đầy quyền lực. Cần có khả năng thực hiện các cuộc đối thoại mang tính học tập cân bằng những thông tin chất vấn và biện hộ để mỗi người thể hiện được suy nghĩ riêng và mở rộng suy nghĩ khi có người khác tác động. Chúng ta cần quản lý những yếu tố tiềm năng trong tổ chức và hướng dẫn tổ chức hướng tới sự hoàn thiện. Quá trình này bắt đầu với việc tự nhìn nhận, tìm ra những niềm tin cố hữu và gọi tên chúng để từ đó hiểu được cách chúng ảnh hưởng đến cuộc sống chúng ta. Khi đó chỉ có sự thay đổi và không ngừng trau dồi mới làm chúng ta tiến bộ.

  1. Xây dựng tầm nhìn chung

Khi có một tầm nhìn chung, con người trong tổ chức sẽ trở nên nổi trội và học tập, không chỉ vì họ được bảo để làm thế mà còn bởi do họ tự muốn thế. Tuy nhiên có nhiều lãnh đao có tầm nhìn cá nhân mà không bao giờ chuyển đổi chúng thành tầm nhìn chung làm động lực cho tổ chức. Để biết cách xây dựng tầm nhìn chung có một số yêu cầu sau: có thể gợi được sự cam kết từ nhân viên cho dù có lên hay xuống và nó có sức mạnh gắn kết nhau. Tầm nhìn nên bắt đầu với những tầm nhìn cá nhân của từng nhân viên, tệ nhất là họ có thể không đồng tình với tầm nhìn của lãnh đạo. Việc áp dụng tầm nhìn chung đòi hỏi các kỹ năng, sự cam kết và sự tham gia hơn là phục tùng. Bằng cách nắm vững nguyên lý này, các nhà lãnh đạo học được sự phản tác dụng của việc cố tuyên bố hay trưng ra một số tầm nhìn mà không có lòng chân thành.

  1. Học tập đội nhóm

Nguyên lý học tập đội nhóm bắt đầu với “đối thoại” hàm ý các thành viên trong nhóm ngừng giả định và chuyển qua giai đoạn “cùng nhau suy nghĩ” một cách thực sự. Từ đó họ nhận ra các khuôn mẫu tương tác trong đội nhóm có tác động xấu đến việc học tập, các khuôn mẫu bảo thủ thường ăn sâu vào cách hoạt động của một đội nhóm, Nếu không được nhận ra, chúng có thể làm suy yếu việc học tập. Nếu được nhận ra và xử lý một cách sáng tạo, chúng có thể làm tăng tốc sự học tập.

Học tập đội nhóm là yếu tố sống còn bởi vì các đội nhóm sẽ là những đơn vị học tập nền tảng trong một tổ chức hiện đại. Hiển nhiên là tổ chức chỉ có thể học tập với điều kiện các đội nhóm có thể học tập.

  1. Tư duy hệ thống

Trong kinh doanh hay những mối quan hệ của con người thường có những màng ren vô hình ngăn cách và mỗi con người trong tổ chức lại một phần của màng ren đó, cho nên viêc nhìn tổng thể là rất khó. Thay vào đó, con người có xu hướng tập trung vào những phần riêng lẻ của hệ thống nên những vấn đề của tổ chức khó có thể được giải quyết. Tư duy hệ thống cần đến những quy tắc để cái nhìn tổng quan được rõ ràng. Ở đây cần có sự chuyển đổi các nguyên tắc từ không kết nối đến liên kết thành tổng thể và từ việc đổ lỗi do các yếu tố bên ngoài sang phát hiện ra các vấn đề bên trong.

Có thể thấy 5 nguyên tắc cơ bản trên đã cung cấp cho tổ chức cơ sở để xây tổ chức học tập đoàn kết và phát huy tính sáng tạo cá nhân. Để hiểu rõ hơn về Nguyên lý thứ năm, hãy cùng OD CLICK hiểu hơn về ứng dụng của tư duy hệ thống trong tổ chức học tập.

ỨNG DỤNG NGUYÊN LÝ THỨ NĂM VÀO TỔ CHỨC

Tổ chức học tập (learning organization) có tính khả thi bởi vì, từ sâu thẳm bên trong mỗi cá nhân, tất cả chúng ta đều là những người học, chúng ta không chỉ có bản năng học hỏi mà chúng ta còn yêu thích sự học hỏi. Hầu hết chúng ta đều đã có lúc là thành viên trong một đội nhóm lớn. Đó là tập hợp những người phối hợp nhuần nhuyễn cùng với nhau – các thành viên tin cậy lẫn nhau, người này bổ sung cho sức mạnh của người khác và bù đắp cho những hạn chế của người khác. Mọi người có mục đích chung lớn hơn mục đích của từng cá nhân, và tất cả cùng tạo nên những kết quả phi thường.

Năm nguyên lý mang tính thiết yếu và vô cùng quan trọng của tổ chức học tập, để phân biệt tổ chức này với tổ chức mang tính chất kiểm soát (controlling organization). Suy nghĩ hệ thống cũng cần các nguyên lý còn lại như: xây dựng tầm nhìn chung, các mô hình tư duy, học tập đội nhóm, hoàn thiện bản thân để hiện thực hóa các khả năng của nó. Điểm mấu chốt là năm nguyên lý phát triển như một sự kết hợp đồng bộ. Điều này là một thách thức bởi vì việc kết hợp những công cụ mới sẽ khó hơn là chỉ đơn giản áp dụng chúng một cách rời rạc.

Đó là lý do tại sao suy nghĩ hệ thống (systems thinking) lại là nguyên lý thứ năm – nguyên lý quan trọng nhất của tổ chức học tập. Đó là nguyên lý kết hợp các nguyên lý, hợp nhất chúng thành một khối lý thuyết và thực hành đồng bộ. Nó giữ cho các nguyên lý không trở thành các thủ thuật quảng cáo rời rạc hoặc các mốt quản lý nhất thời. Nếu không có một định hướng hệ thống, sẽ không có động cơ để xem xét cách các nguyên lý tương hỗ nhau. Bằng cách hỗ trợ lẫn nhau, các nguyên lý tiếp tục nhắc nhở chúng ta rằng tổng thể có thể lớn hơn là tổng cộng các thành phần

Như vậy, việc áp dụng Nguyên Lý Thứ Năm vào tổ chức hiện tại sẽ mang lại cho tổ chức bạn một bước đi đột phá mà từ đó sẽ tạo ra những chuyển biến rõ nét từ chính trong con người tổ chức, tính sáng tạo được bộc lộ, khả năng đoàn kết tăng lên để từ đó tạo ra một tổ chức bền vững và thành công. Một tổ chức học tập là nơi con người tiếp tục khám phá cách họ tạo nên thực tại và cách họ thay đổi thực tại.

OD CLICK tổng hợp!

Nguồn tham khảo:

  1. https://medium.com
  2. https://www.penguinrandomhouse.ca/books
  3. Theo “The fifth discipline” – Peter M. Senge
error: Nội dung đã khóa !!